Door een cyberincident zijn de koelsystemen van meer dan 70 Belgische supermarktketens verstoord. Winkels halen hun vriesvakken leeg.
Tijdens de nacht van zondag 1 november op maandag 2 november voerden cybercriminelen een aanval uit op de koelsystemen van Belgische supermarkten. Daarbij werden de verdampers op ontdooien gezet, waardoor elementen in de ijskast verwarmden. In België werden meer dan 70 supermarkten getroffen waaronder Delhaize, Spar en Carrefour. Ook in andere landen zoals Estland, Duitsland, Zweden, Luxemburg, Nederland en Italië doken gelijkaardige problemen op. Winkels haalden hun vriezers leeg en gooien noodgedwongen grote hoeveelheden eten weg. Het federaal parket opende ondertussen een strafonderzoek naar de cyberaanval, weet VRT NWS.
Het is niet de eerste keer dat hackers zich richten op koelsystemen van supermarkten. Midden oktober troffen cyberaanvallers de koelsystemen van Franse supermarkten, waardoor miljoenen euro’s aan voedingswaren ontdooiden. Ook Albert Heijn en Delhaize werden vorige maand het slachtoffer van een cyberaanval waarbij de websites en logistieke systemen langere tijd platlagen.
Koelsystemen verstoord
Geen gevoelige bedrijfsdata of persoonsgegevens, maar wel de koelsystemen van supermarktketens worden door deze cyberaanvallers geviseerd. Daarbij zijn ondertussen meer dan 70 Belgische supermarktketens getroffen die noodgedwongen hun vriezers moesten leeghalen. Enkele van die getroffen winkels zijn bekend. Volgens VRT NWS gaat het om Delhaize Boortmeerbeek en Sint-Truiden, Proxy Delhaize Grootzand Dendermonde, Sint-Amandsberg, Hoepertingen, Kouter Gent en Carrefour Heist-op-den-Berg.
Volgens Het Belang Van Limburg is de schade bij Proxy Delhaize in Hoepertingen “immens”. Daarbij liepen de temperaturen in de diepvriezers op van -22 graden tot vijftien graden. “Ik schat dat we voor minstens 60.000 euro eten weggegooid hebben”, aldus zaakvoerder Gerte Bouchet.
Kwetsbare systemen
Geert Baudewijns, CEO van Secutec, wijst naar het beheer van die koelinstallaties. Dat ligt meestal bij een externe partij die de koelkasten ook verkoopt met een onderhoudscontract. “Die mensen zijn gespecialiseerd in het design van een koelkast, maar ze zijn niet zo echt thuis in de wereld van software schrijven”, zegt hij. “Die software is heel vaak verouderd, waardoor er zulke kwetsbaarheden in ontdekt worden. Als je dan geen team hebt dat mee kan upgraden, blijf je met een kwetsbaar product.”
Aanvallers zonder verdienmodel
Wie achter de aanvallen zit, is nog niet bekend. Baudewijns ziet een ander soort aanval dan wat de voorbije tien jaar gebruikelijk was. Commerciële hackers gebruiken ransomware om losgeld te vragen voor het ontsleutelen van een netwerk of om te voorkomen dat data op het darkweb belanden.
“Wat we nu zien, zijn hackings waarbij er iets destructiefs gebeurt, zonder commercieel doel en zonder dat er informatie uitgehaald kan worden”, zegt Baudewijns. “Die koelkasten weten niks van klanten. Dat is gewoon aan- of uitzetten en een temperatuur regelen.” Hij denkt eerder aan studenten of activisten.
Een link met Rusland wil hij niet leggen. “Dat zou ik niet durven. Daar is ook nog nooit een bewijs van geleverd.” Wel is het volgens hem voor een student vandaag honderd keer eenvoudiger om zo’n aanval uit te voeren dan 25 jaar geleden. “Toen had een student best wel wat technische kennis nodig. Vandaag is dat minimaal, en op basis van artificiële intelligentie kan je echt heel ver geraken.”