De Nederlandse overheid zet haar schouders onder een project om zowel Windows als Office te vervangen door een Europees opensource-alternatief.
Nederland werkt aan een Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid (DAWO), bestaande uit enerzijds een besturingssysteem en anderzijds een uitgebreid kantoorpakket. Beide softwarepakketten moeten soeverein zijn, zodat de Nederlandse overheid kan loskomen van Microsoft, Windows en Office.
Windows-alternatief van dienst wordt NixOS. Dat is een Linux-distributie die niet onder bewind van een commercieel bedrijf staat, met Nederlandse ontwikkelaars aan de wieg. NixOS heeft enkele kwaliteiten rond configuratie en uitrol die een inzet op grote schaal kunnen ondersteunen.
MijnBureau
Kantoortoepassingen moeten vervangen worden door MijnBureau. Dat is een zelf gehoste suite van toepassingen, samengesteld uit andere open projecten waaronder Nextcloud en Collabora. Het team achter MijnBureau werkt samen met collega’s uit Frankrijk en Duitsland. Ook die landen werken immers aan eigen open alternatieven voor Microsoft-software, onder de respectievelijke namen La Suite en OpenDesk.
Frankrijk heeft een voortrekkersrol genomen in de losweking van Amerikaanse software. Begin dit jaar liet de overheid daar al weten dat alle diensten zouden overstappen naar het zelfgebouwde Zoom-alternatief Visio.
Amerikaanse sancties
Meer strategische autonomie is in alle gevallen de drijfveer. In het geval van Nederland komt daar extra urgentie bij kijken. De VS hebben onder leiding van president Trump immers hun vizier gericht op het Internationaal Strafhof, dat gevestigd is in Den Haag.
Trump en zijn regering willen dat hof op de knieën krijgen door sancties, ter ondersteuning van de Israëlische president Netanyahu. Het hof heeft tegen hem een aanhoudingsbevel uitgevaardigd omwille van oorlogsmisdaden in Gaza. De VS troffen leden van het hof eerder al met sancties, waardoor toegang tot Amerikaanse software en diensten wegviel. Het hele DAWO-project kwam in 2025 van grond, na die initiële sancties.
Momenteel wordt NixOS al getest binnen de Nederlandse overheid, onder andere bij een gemeente waar ook de (niet noodzakelijk heel technisch onderlegde) gemeenteraad zich aan de overstap heeft gewaagd. Tweakers heeft het project pas in detail bekeken.