Op het Flanders AI Forum vraagt Vlaams minister-president Matthias Diependaele meer ambitie met AI. Experten uit de bedrijfswereld tonen wat daarvoor nodig is, en waar de grootste uitdagingen liggen.
Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) is maar pas terug van een werkbezoek in China wanneer hij de zaal toespreekt op het Flanders AI Forum in Mechelen. Ambitie is het kernwoord van zijn betoog: “De bescheiden Vlaming moet ambitieus durven zijn,” zegt hij. In de recente overname van het Gentse TechWolf door SAP ziet de minister-president het bewijs dat het Vlaamse techlandschap een ambitieuze rol mag koesteren.
“AI is veel meer dan een hype. Het is belangrijk voor onze competitiviteit en onze welvaart.” De technologie biedt volgens Diependaele kansen voor productiviteitsgroei, omdat Vlaanderen sneller kan innoveren en efficiënter kan concurreren. “De combinatie van verantwoorde innovatie, kennis en ondernemerschap zit in het Vlaamse DNA”.
Sabine Demey, directeur van Flanders AI Research Program , en Jeroen Fiers, adviseur bij Vlaio, roepen in het voorwoord voorzichtiger op tot ambitie. De vraag is niet meer of, maar welke impact AI zal hebben. “We moeten ambitieus zijn, maar niet blind versnellen. Het vertrouwen in wat AI produceert, is niet triviaal. Nieuwe modellen hebben nieuwe mogelijkheden, wat de keuze moeilijker maakt”, zegt Demey.
Strijd tussen VS en China
Die weg naar ambitie bevat veel verkeersdrempels, waarschuwt Fiers. In het huidige geopolitieke landschap is AI spilfiguur in een strijd om globale dominantie tussen VS en China. “Er gaan miljarden naar chips en modellen. Europa en Vlaanderen zoeken daarin hun positie. Technologisch leiderschap is strategisch leiderschap. De keerzijde is dat beperkte toegang geen abstract risico is”, zegt hij.
Europa moet uitzoeken waar het verschil kan maken en vertrekken van de eigen expertise. Fiers pleit voor toepassingen met meerwaarde. “De overname van TechWolf toont dat Vlaanderen meedoet. Niets is al definitief met AI. Maar AI wordt vandaag nog niet strategisch ingebed. Bedrijven blijven hangen in experimenten. Er is een doordachte strategie nodig”.
Vlaamse voortrekkers kunnen de weg plaveiden. Diependaele roemt naast TechWolf ook Aikido als belichaming van dat ‘Vlaamse DNA’. Volgens hem investeert de Vlaamse overheid 150 miljoen per jaar in AI, met steun voor het ecosysteem en voor startups. Begin 2026 publiceerde de Vlaamse overheid zijn ‘AI Barometer’, die toont dat AI-adoptie snel toeneemt in Vlaanderen.
“Iedere Vlaming heeft eigenlijk een soort ‘gereedschapsk‑AI‑st’ nodig”, schreef Diependaele bij de aankondiging van die cijfers. Op het podium heeft hij helaas geen gereedschapskist mee, dus welk gereedschap je nodig hebt, blijft voor interpretatie vatbaar.
De combinatie van verantwoorde innovatie, kennis en ondernemerschap zit in het Vlaamse DNA.
Matthias Diependaele, minister-president Vlaanderen
Zoeken naar waarde
Steven Latré, VP bij imec, mag als eerste gastspreker de spits afbijten. Volgens hem hangt het succes van AI-adoptie af van de waarde die het oplevert. “Dit is meer dan alleen een technologisch verhaal,” zegt Latré daarbij, dat al bijna zo oud is als het internet. “De Telecommunications Act uit 1997 creëerde een open internet. Er werd voor 500 miljard dollar aan infrastructuur uitgerold en er kwamen veel bedrijven aan de applicatiekant, maar de winstmarges waren laag”. Hij vraagt zich af of na de internetbubbel nu een AI-bubbel volgt.
“De waarde is er, maar moet gevonden worden”, zet hij zijn verhaal verder. “Vandaag zit ze opnieuw vooral in de chip- en infrastructuursector. De Europese Unie wil tien miljard euro investeren in een massale uitrol van AI-fabrieken. Aan de kant van de applicaties blijft het veel complexer. OpenAI en Anthropic maken verlies.”
Wie AI naïef implementeert, haalt volgens Latré dan ook geen resultaten. “De kosten liggen dan te hoog tegenover de beoogde waarde. Omdat de prijzen van modellen op tokens gebaseerd zijn, wordt het belangrijk waarvoor je AI inzet. Waar we waarde vinden, is de impact gigantisch.”
Tokenkost als waardemeter
Bezorgdheden over de kost van AI-modellen en twijfelachtige return mogen voor Latré nog geen redenen zijn om alles in de vuilbak te gooien. Maar er moet een duidelijke waardemeter komen om AI-projecten aan te toetsen. Latré schuift tokenkost naar voren: “Hoe lager je die krijgt, hoe beter.”
Dat zal niet van de ene op de andere dag lukken, geeft Latré toe. “Het is een lang proces. Veel bedrijven starten met eenvoudige implementaties met één model en gaan daarna naar kostencontrole met meerdere modellen. Voorspelbaarheid en beveiliging zijn de volgende stappen. Het eindpunt is dat je ook controle hebt over de infrastructuur, zij gehuurd of zelf uitgerold. Maar dit is complex door moeilijk verkrijgbare GPU’s en de bijhorende keuze van model en software”.
20-60-20
Latré ziet dat AI-projecten vaak vanuit een verkeerde focus vertrekken. “Het draait nog te veel om persoonlijke productiviteit. Werknemers gewoon een AI-abonnement geven, werkt niet. Agenten veranderen de volledige organisatie.”
Hij verwijst naar de ’20-60-20’-regel, bedacht door AI-experte Julie Holmes, om de taakverdeling tussen mensen en agenten vast te leggen. De theorie bepaalt dat de mens de eerste en de laatste twintig procent van een taak doet en AI het tijdrovende deel daartussen voor zijn rekening neemt. “Mensen zijn er voor de complexe taken en om te definiëren en verifiëren wat nodig is. Dit is toepasbaar op verschillende taken, als het gecontroleerd wordt aangepakt”.
Nicolas Deruytter, CEO van het Belgische AI-bedrijf ML6, ziet de impact van AI op drie niveaus: persoonlijk, team en bedrijfsniveau. Zijn bedrijf focust op het tweede niveau: “Op dit niveau evolueren processen naar AI-geleide processen. Als je de AI wegpakt, stopt het. De mens springt pas in als het systeem breekt. Dat vraagt meer vertrouwen. Te hard gaan leidt tot miserie”, zegt Deruytter, die eerlijk vanuit eigen ervaring spreekt.
Olifanten in de kamer
Latré noemt twee ‘olifanten in de kamer’ die het enthousiasme rond AI temperen. Een eerste is veiligheid: “Zonder voldoende guardrails zoeken agenten ‘creatieve’ manieren om hun taak op te lossen. We lopen tegen de lamp, maar dat betekent niet dat de technologie onveilig is.”
Bedrijven moeten volgens Latré harnassen rond de modellen ontwikkelen. “Dit luik neem je als bedrijf best zelf in handen. AI is de motor van je organisatie, maar een wagen is veilig door wat rond de motor zit.” De tweede olifant is geopolitiek: “Eén pennenstreek kan je de toegang tot AI-modellen ontzeggen.”
Deruytter ziet het vertrouwen in AI bij de publieke opinie keren. “Incidenten met agenten worden ernstiger en dat boezemt angst in bij mensen. Grote AI-bedrijven komen graag in het nieuws. Anderen beginnen die tactiek te kopiëren, wat tot meer incidenten leidt. Angst verkoopt, maar voor de praktijk is dat geen goede zaak.
De consument start volgens Deruytter met wantrouwen. “Het systeem moet zijn betrouwbaarheid aantonen.” De definitie van betrouwbaar is niet overal ter wereld hetzelfde. “De VS, China en de EU hanteren heel andere waarden. In de VS mag alles zolang het maar winst oplevert, in de EU focust de overheid op regulering en bescherming van het individu, terwijl in China de collectieve identiteit boven alles staat. Misschien moeten we die waarden net proberen te verbinden.”
Deruytter blikt vooruit op ‘superintelligentie’, een term die hij niet gebruikt om vrienden te zijn met Trump. “Een hype in technologie duurt ongeveer drie jaar. We hebben er vroeg in geïnvesteerd. Superintelligentie is een systeem dat alles weet en zelf oplossingen bedenkt. Dat idee klinkt fantastisch, maar lokt ook terechte bezorgdheden over privacy uit. Wat een systeem mag doen met wat het weet, is een relevante vraag.”
Angst verkoopt, maar voor de praktijk is dat geen goede zaak.
Nicolas Deruytter, CEO ML6
Woelige zee
Op een evenement als de het Flanders AI Forum staan ook praktijkverhalen centraal. Pieter Van Bouwel, Data & Intelligence Manager bij Port of Antwerp-Bruges, vertelt hoe de grootste haven van ons land het heeft aangepakt. Hij deelt het verhaal op in twee periodes, niet toevallig doorspekt van bootmetaforen.
In 2019 begon de haven met beperkte middelen aan een visie, met predictive analytics en planningsoptimalisatie. Van Bouwel voelde zich toen nog in een klein roeibootje, rustig kabbelend op het water. “Het schip werd groter en groter,” zei Van Bouwel, en er kwamen slimme camera’s en spraakherkenning bij. “Generatieve AI gaf ons nieuwe wind in de zeilen. Met APICA bouwden we een eigen assistent, eerst als chatbot en daarna als agent.”
De zee bleef niet rustig. “Nu zitten we in een woelige periode. Je kan dan het gevecht aangaan of weglopen.” Een bestuur dat druk zet om ‘iets met AI te doen’, is volgens hem nefast. “Een agent laat je niet snel los in je organisatie. Die moet je onboarden, zoals een nieuwe werkgever.”
Hij waarschuwt verder voor AI-washing, shadow AI, oplopende tokenkosten en digitale luiheid, waarbij resultaten geknipt en geplakt worden. “Iedereen wil vandaag mee op de golf. Let op dat je geen chaos introduceert in je organisatie. Neem mensen mee in een duidelijke richting, met oog voor mens, data en governance.”
Een agent laat je niet snel los in je organisatie. Die moet je onboarden, zoals een nieuwe werkgever.”
Pieter Van Bouwel, Data & Intelligence Manager Port of Antwerp-Bruges
Evy Meirsman, HR Manager bij Port of Antwerp-Bruges, gaat verder in op het menselijke aspect. De haven deed een intern onderzoek naar het potentieel van AI voor werknemers. De impact hangt volgens haar van de taak af. “Gaan werknemers met de tijd die vrijkomt meer, minder, anders of beter werken? Als je alle eenvoudige taken wegneemt, verhoog je net de werkdruk.” Meirsman pleit voor investeringen in persoonlijke ontwikkeling en procesverbeteringen.
Talent als grondstof
Diependaele ziet het potentieel vooral bij kleine bedrijven. “Talent is onze grondstof. De uitdaging ligt bij implementatie en opleiding. Het is de taak van de overheid om bedrijven te ondersteunen de stap te zetten. De toekomst wordt geschreven door de gebruikers,” sluit Diependaele zijn speech af.
Wat die stap vraagt, komt tijdens het Flanders AI Forum uitgebreid aan bod. De sprekers wijzen op tokenkost, vertrouwen in de technologie, de inbedding van AI in de organisatie en de impact op mensen als factoren die AI maken of kraken. Vlaanderen mag en moet ambitieus zijn met AI, maar de weg naar succes zal hobbelig zijn.