Geen digitale soevereiniteit zonder lokale infrastructuur, en dat is relevant voor de datacenter markt in België. Soeverein is echter een breed begrip. Moeten data binnen de landsgrenzen staan, of volstaat de EU? En wie mag eigenaar zijn van het datacenter? Eén vraag steekt er echter met kop en schouders bovenuit: wie is bereid om effectief meer te betalen voor soevereiniteit?
Aan wie vertrouw je je data toe? Een gezonde argwaan over China heeft altijd al bestaan. Chinese cloudproviders zoals Alibaba spelen geen rol van betekenis in het Europese economische leven. Amerikaanse technologiebedrijven zijn echter wel heel nauw verweven met Europese organisaties. Sinds de start van de tweede ambtstermijn van Donald Trump in de VS is het plots voor heel veel mensen heel duidelijk geworden dat meer digitale soevereiniteit misschien geen slechte zaak is.
Meer bewustzijn
Het opkomende bewustzijn rond soevereiniteit kan een grote rol spelen voor lokale datacenterspecialisten. Houdt de vraag naar soevereiniteit in dat mensen en bedrijven meer digitale infrastructuur in eigen land eisen?
ITdaily brengt zes experts rond de tafel om het onderwerp grondig te fileren. Van de partij zijn: Martijn Aerts, VP Secure Power België & Nederland bij Schneider Electric, Jeroen Derveaux, Department Manager DBFMO bij Equans, Kenneth Deviaene, Solution Sales Representative bij Combell, Eric Lisica, COO van Kevlinx, Karel Verplaetsen, Technical Systems Engineer voor Panduit en Patrick Van der Wilt, Chief Commercial Officer van Penta Infra.
“Klanten zoeken soevereiniteit op verschillende niveaus”, ziet Deviaene. Er zijn organisaties die tevreden zijn met data in Europa, en andere die echt gegevens in België willen bewaren.” Lisica ziet eenzelfde beweging: “De vraag komt echt vanuit klanten, ook al omdat er regelgeving komt die bedrijven tot soevereiniteit dwingt.”
De vraag komt echt vanuit klanten, ook al omdat er regelgeving komt die bedrijven tot soevereiniteit dwingt.
Eric Lisica, COO Kevlinx
Definieer soevereiniteit
De eerste vraag voor iedere discussie over soevereiniteit draait om de definitie. Zo pakken grote cloudproviders uit met wat ze een soeverein aanbod noemen, gekoppeld aan clouddatacenters in Europa. Daarover is de mening van Deviaene duidelijk: “Een lokaal datacenter van een grote Amerikaanse speler heeft niets met soevereiniteit te maken.”
Hoe soeverein moet iets zijn om soeverein te zijn?
Kenneth Deviaene, Solution Sales Representative Combell
Soevereiniteit is hoe dan ook een schaal. “Hoe soeverein moet iets zijn om soeverein te zijn?” vraagt Deviaene zich met zin voor poëzie af.” Van der Wilt kijkt in ieder geval naar de fysieke infrastructuur. “Als je afhankelijkheden wil verminderen, moet je daarmee starten. Kijk naar de fysieke verbindingen. Zo krijg je zelf de sleutels in handen.”
In de praktijk is het natuurlijk onmogelijk om een hele infrastructuur op te zetten, van gebouw en elektriciteit over servers en componenten tot netwerk, die helemaal Belgisch of zelfs maar Europees is. Wie de controle heeft, is wel belangrijk.
(Meer dan) een juridische kwestie
Daarbij wijzen de deelnemers van het gesprek naar meer dan de juridische eigendom over infrastructuur en oplossingen alleen. Ook de perceptie speelt een grote rol. Aerts:“Je kan op papier laten zien dat een organisatie vrij is van buitenlandse invloeden, maar dan nog moet je voorzichtig zijn. Als leverancier moet je nadenken over waarmee je geassocieerd wil worden.”
Je kan op papier laten zien dat een organisatie vrij is van buitenlandse invloeden, maar dan nog moet je voorzichtig zijn.
Martijn Aerts, VP Secure Power België & Nederland Schneider Electric
Aerts wijst naar DigiD in Nederland. Dat digitale ID wordt gehost door Solvinity, dat nu wordt overgenomen door het Amerikaanse Kyndryl. “Voor zoiets maakt het toch niet uit of de overname juridisch sluitende garanties biedt”, stelt Aerts. “Als de overheid en de burgers klanten zijn, dan moet je zoiets toch voorkomen.” Hij hekelt het signaal dat gestuurd wordt door dergelijke overnames.
De experts zijn het erover eens dat soevereiniteit zich op een schaal bevindt die begint bij onafhankelijke infrastructuur. Onafhankelijk, dat betekent echt in Belgische of Europese handen, en niet gelinkt aan een Amerikaans of Chinees bedrijf. Zelfs met juridisch sluitende contracten, haalt dat het idee van soevereiniteit onderuit.
In die context kunnen datacenterspelers hun kans grijpen. Soevereiniteit is een verkoopargument dat hen op een dienstblaadje wordt aangeboden door president Trump. “Brussel is bovendien prima gepositioneerd om hier een rol te spelen, dankzij de nabijheid van de EU-instellingen”, ziet Van der Wilt.
Brussel is bovendien prima gepositioneerd om een rol te spelen, dankzij de nabijheid van de EU-instellingen.
Patrick Van der Wilt, CCO Penta Infra
Wie wil ervoor betalen?
Dan is nog de vraag of organisaties die er de mond van vol hebben, ook willen betalen voor soevereiniteit. Een intensieve (AI-)workload in België draaien, kost immers meer dan diezelfde workload in Scandinavië of zelfs de VS te plaatsen.
Daar knelt het schoentje volgens Deviaene: “Het verhaal is bijna hetzelfde als bij duurzaamheid. Iedereen praat erover, maar niemand wil er vrijwillig voor betalen. Wanneer het niet verplicht is, wil niemand er budget voor vrijmaken.”
Van de moetens
Dat wil niet zeggen dat er geen vraag is naar soevereine IT-dienstverlening. “Als het moet, dan investeren organisaties er wel in.” Het moet ook meer en meer. “Regels zoals de GDPR en NIS2 leggen al bepaalde verplichtingen op, illustreert Verplaetsen. In zo’n geval volstaat soevereiniteit op EU-niveau. Dan zijn er nog de sterk gereguleerde sectoren. “Daar moet alles vaak nationaal zijn, en dat kan heel diep gaan”, weet Deviaene.
In het algemeen mist Verplaetsen visie. “Hoeveel bedrijven hebben hier echt een duidelijke strategie over? Er wordt veel gepraat, maar is er een plan? Externe audits zijn nodig, en fysieke verbindingen maken het verhaal nog complexer. Er komt heel veel kijken bij echte soevereiniteit, en dat maakt het moeilijk.”
Ook vanuit de overheid ontbreekt het aan daadkracht. “Bij defensie wordt er goed gekeken naar de origine van systemen”, ziet Derveaux. “Maar in andere sectoren gebeurt dat toch niet zo veel.” Zo wordt soevereiniteit al snel ondermijnd door te vertrouwen op buiten-Europese leveranciers in de fysieke laag van de digitale infrastructuur.”
Bij defensie wordt er goed gekeken naar de origine van systemen, maar in andere sectoren gebeurt dat toch niet zo veel.
Jeroen Derveaux, Department Manager DBFMO Equans
“Overheden zelf, en ziekenhuizen, zijn van oudsher meer met het onderwerp bezig”, vult Van der Wilt nog aan. “Voor zo’n kritieke infrastructuur is honderd procent soevereiniteit essentieel.”
Bezinningstijd
Aerts denkt dat ieder land zich moet afvragen waar het goed in moet zijn. Dat idee kwam ook al aan bod in de discussie over de rol van België in het datacenterlandschap. Ook in deze context is er een belangrijke rol weggelegd voor lokale datacenters. “In hele grote campussen is er van soevereiniteit geen sprake. Betrek de lokale economie bij de datacenters, dat komt ook de reputatie van de sector ten goede.”
Dit is het derde artikel in een reeks van drie naar aanleiding van onze ronde tafel rond datacenters. Klik hier om de themapagina te bezoeken met de andere artikels, de video en onze partners.