Soevereiniteit is het modewoord van het moment in de datacenterwereld. Maar wat betekent het concreet, en welke rol kan België in dit verhaal spelen?
De Belgische datacentermarkt zit in de lift. Volgens het jongste State of Belgian Data Centers-rapport van de sectororganisatie BDIA groeide de colocatiemarkt in 2025 met 15 procent tot 105 megawatt IT-vermogen. Tegen 2031 moet dat 344 megawatt worden. De hyperscalers deden hun duit in het zakje: Google breidt verder uit in Wallonië en Microsoft opende zijn eerste Belgische cloudregio.
Die groei valt samen met een debat dat in een stroomversnelling is geraakt: hoe afhankelijk wil Europa zijn van niet-Europese techspelers? ITdaily legt de vraag voor aan Patrick van der Wilt, Chief Commercial Officer van de Europese datacenteroperator Penta Infra, en aan Carole Santens, managing director van BDIA. Ze zijn geen onbekenden voor elkaar: Penta Infra, dat twee jaar geleden voet aan wal zette in België, is partner van de sectorfederatie.
Penta Infra en BDIA zijn het erover eens dat soevereiniteit draait om keuzevrijheid, niet om muren optrekken rond de eigen omgeving. Over hoe België die kaart moet spelen, leggen ze wel andere accenten.
Geen zwart-witverhaal
Wie vandaag over soevereiniteit spreekt, bedoelt lang niet altijd hetzelfde. Van der Wilt stoort zich aan de vereenvoudiging en polarisering in het politieke debat. “De term wordt vaak gebruikt alsof alles van Belgische of Nederlandse komaf per definitie soeverein is en alles van buiten de EU niet. Dat vraagt om nuance”, zegt hij.
“De tijd waarin we leven, maakt duidelijk dat bepaalde onderwerpen een zekere mate van soevereiniteit vereisen. Het gaat om bewuste keuzes maken. Ik zie vooral kansen om onze eigen positie te verbeteren. Laten we niet polariseren.” Die keuze begint volgens hem bij de data zelf. “Je moet je afvragen of gevoelige gegevens van Belgische burgers geen andere opslaglocatie nodig hebben dan pakweg je vakantiefoto’s.”
Santens zit op dezelfde lijn. “Er circuleren veel verschillende visies en invullingen. Voor ons begint soevereiniteit bij controle en keuzevrijheid”, zegt ze. “Niet elke technologie moet per definitie in België of Europa ontwikkeld worden. Dat lijkt me ook niet realistisch. Controle houden over je data en infrastructuur is wel essentieel, zeker voor kritieke processen.”
Ze trekt de definitie ook breder dan de vraag waar data fysiek staan. “Het gaat er ook om of je je data kunt verplaatsen, en of essentiële diensten blijven functioneren als de geopolitieke omstandigheden veranderen. Soevereiniteit is geen marketinglabel: je moet het aantoonbaar maken.”
Net als Van der Wilt waarschuwt ze voor de gevaren van zwart-witdenken. “We moeten daarbij wegblijven van zwart-witdenken. Digitale soevereiniteit betekent voor mij geen isolationisme. Europa moet vooral voldoende alternatieven hebben om zelf keuzes te kunnen blijven maken.”
Je moet je afvragen of gevoelige gegevens van Belgische burgers geen andere opslaglocatie nodig hebben dan pakweg je vakantiefoto’s.
Patrick van der Wilt, Chief Commercial Officer Penta Infra
Roep naar soevereiniteit
Dat het thema leeft, merkt Van der Wilt in zijn thuisland Nederland. “Daar klinkt vanuit de politiek een roep naar soevereiniteit, al is die niet altijd genuanceerd. De overheid zoekt lokale oplossingen en geeft die voorrang”, zegt hij. “Recente geopolitieke incidenten maken het thema voor het grote publiek tastbaar.”
Maar ook in België wint Penta Infra grote klanten zoals de VUB en ziekenhuizen die kiezen voor lokale oplossingen. “Al is soevereiniteit niet altijd de voornaamste reden”, geeft Van der Wilt toe. “Kosten en flexibiliteit zijn evengoed redenen om voor lokale colocatie te kiezen, bijvoorbeeld voor de monitoring van kritieke infrastructuur. Een Europees datacenter in de IT-stack maakt soevereiniteit wel explicieter.”
Het BDIA-rapport bevestigt die trend. Geopolitieke discussies zetten sommige Belgische organisaties ertoe aan hun afhankelijkheid van niet-Europese cloudplatformen te herbekijken. Dat leidt tot hernieuwde interesse in private en soevereine cloudomgevingen binnen de landsgrenzen.
Onderscheidend element
Voor Penta Infra is soevereiniteit een onderscheidend element, maar niet de enige troefkaart die het kan leggen. “We zijn honderd procent in Europese handen”, zegt Van der Wilt. “Nabijheid is ook belangrijk: een datacenter bevat bedrijfskritische infrastructuur. Klanten willen een Belgisch of Nederlands telefoonnummer kunnen bellen. Het helpt als je met een datacenter fysiek aanwezig bent en als klant kunt kiezen uit meerdere netwerkproviders, zodat je niet afhankelijk bent van één partij.”
Ook in prijs kan een lokale colocatiepartij als Penta Infra competitief zijn met de hyperscalers. Van der Wilt: “De wereldwijde marktleiders hebben grote ecosystemen en richten zich op grote deployments. Interconnectie wordt daar voor veel klanten een flinke kostenpost. Klanten willen dat die binnen redelijke grenzen blijven. Die flexibiliteit bieden wij wel.”
Santens kijkt vanuit een andere bril. “Voor bepaalde toepassingen is een lokale speler belangrijk, bijvoorbeeld omwille van jurisdictie. Maar voor andere oplossingen zijn hyperscalers de logische keuze”, zegt ze. “De vraag is voor mij niet of we internationale spelers nodig hebben, maar of we voldoende alternatieven hebben. Afhankelijkheid wordt pas een probleem als er geen alternatieven zijn.”
Hyperscalers: motor of rem?
De Belgische datacentermarkt leunt vandaag nog zwaar op de grote cloudspelers. Van de 478 megawatt IT-vermogen België rijk is, komt volgens het rapport van BDIA 162 megawatt van hyperscale-datacenters. Google is daar met zijn campus in Henegouwen grotendeels verantwoordelijk voor. De colocatiemarkt was in 2025 goed voor 105 megawatt. Enterprise datacenters vertegenwoordigen de grootste brok met 211 megawatt: Belgische bedrijven doen het toch nog graag zelf.
Santens ziet de investeringen van grote spelers als Google en Microsoft in Belgische datacenters vooral als een troef. “Hun aanwezigheid bevestigt dat België een interessante locatie is. Dat is een belangrijk signaal. Hyperscalers brengen kapitaal en technologie mee en creëren economische activiteit, wat het ecosysteem helpt.”
“Maar een gezond digitaal ecosysteem heeft diversiteit en keuzevrijheid nodig”, voegt ze toe. “Hyperscalers, colocatieproviders en regionale operatoren vervullen elk een andere rol. Soevereiniteit maakt die diversiteit alleen maar belangrijker. Je kan soevereiniteit op vele manieren interpreteren, maar dat helpt niemand vooruit. We moeten de dialoog op een constructieve manier aangaan met alle stakeholders. Datacenters zijn cruciaal voor de digitale en economische infrastructuur.”
Van der Wilt kijkt er anders naar. “De markt wordt gedomineerd door Amerikaanse spelers, en dat is niet de beste optie voor soevereiniteit. Dat moet ook vanuit de overheid komen. Als overheden kiezen voor soevereine providers, kan dat tekorten in vergunningen en stroom helpen opvangen.”
Een gezond digitaal ecosysteem heeft diversiteit en keuzevrijheid nodig. Afhankelijkheid wordt een probleem als je geen keuze meer hebt.
Carole Santens, Managing Director BDIA
Concurrentie op meerdere fronten
De concurrentie met de grote spelers gaat volgens Van der Wilt niet alleen om klanten, maar ook om vergunningen en stroom, een steeds actueler wordend thema. “Bij schaarse netcapaciteit verdienen ook Europese datacenters een plek. Er is stilaan een schaarste in de markt. Wij hebben niet dezelfde hoeveelheden megawatts nodig.”
Soevereiniteit is voor Van der Wilt ook een keuze voor wie je datacenters openstelt. “Soevereiniteit gaat ook over de keuzes die je als operator maakt: voor wie bouw je je capaciteit? Wie een langetermijnbusinesscase wil, moet geduld hebben”, zegt hij.
Dat vraagt een inspanning van iedereen, ook van de klant, besluit Van der Wilt. “AI overspoelt iedereen. De grote marktleiders krijgen eenvoudiger capaciteit, maar je mag soevereiniteit niet opgeven voor commercieel succes op korte termijn. Soevereiniteit betekent ook datacenters soeverein vullen. Om jezelf te kunnen profileren als soevereine dienstverlener, moet je durven op zoek gaan naar klanten die daar bewust voor kiezen.”
Deze redactionele bijdrage kwam tot stand in samenwerking met Penta Infra.