Tussen de publieke hyperscaler en de server in de eigen kelder ligt een heel spectrum aan soevereiniteitskeuzes, en elke tint heeft haar plaats. Adrien Springer van Cegeka ziet organisaties massaal terugkeren naar de tekentafel: de cloudstrategie die jarenlang vastlag, wordt overal opnieuw in vraag gesteld.
Cegeka doopte zijn soevereiniteitspositionering met een knipoog ‘Fifty Shades of Sovereignty’. De naam is meer dan een woordspeling, legt Adrien Springer uit, Director Product & Strategy – Cloud & Digital Platforms bij de Limburgse IT-dienstverlener.
“Omdat het niet zwart-wit is. Er bestaat niet zoiets als sovereign of niet-sovereign. Er zijn heel veel mogelijkheden in de markt en elke mogelijkheid heeft haar plaats in die discussie.”
Vier drijfveren, één momentum
Waarom belandt dat gesprek nu bij elke organisatie op tafel? Springer ziet vier grote domeinen die elkaar versterken. Alles begon jaren terug met het datavraagstuk: de Amerikaanse Cloud Act en de Schrems-arresten deden organisaties zich afvragen wie er allemaal toegang heeft tot hun data. Het geopolitieke verhaal deed het debat vervolgens escaleren.
“Wie zijn onze vrienden, wie zijn onze vijanden, op wie kunnen we uiteindelijk vertrouwen?” Al is die geopolitiek dubbel: landen zoals Oekraïne kijken net richting hyperscalers om hun data veilig te stellen, omdat lokale datacenters er op dat moment minder veilig zijn dan de grote cloudplatformen.
Het derde domein is operationele afhankelijkheid, waar het Broadcom-verhaal rond VMware veel heeft losgemaakt. “Als heel je ecosysteem draait rond één vendor, die vendor keuzes maakt die niet in lijn liggen met wat je verwacht, en je kunt er niet van wegstappen, dan ben je heel sterk afhankelijk en heb je geen controle”, zegt Springer. Het vierde en volgens hem meest relevante domein, zeker in gesprekken met overheden & actoren in kritische sectoren.
Overheden en financiële instellingen willen transformeren en efficiëntiewinst boeken dankzij AI, maar controleren de modellen niet, noch waar die draaien. “Hoe autonoom ben je dan nog in je keuzes?” De vier factoren samen maken volgens Springer dat niemand er nog omheen kan. “Het is gewoon een punt dat moet opgenomen worden.”
Cloudstrategie terug op tafel
Jarenlang speelde de vraag nochtans niet. Public cloud first was volgens Springer destijds een terechte strategie: standaardiseren op één ecosysteem en vendor om kostenefficiëntie te realiseren, te automatiseren en de skills in de organisatie te focussen. Klanten kozen Microsoft, AWS of Google en werkten verder op de bovenlagen waar waarde wordt gecreëerd: het applicatielandschap en het datagebruik.
“Sinds eind vorig jaar komen ze allemaal terug naar die onderlaag. Wat is nu onze cloudstrategie, en welke strategie gaan we effectief achterna? Dat wordt allemaal terug in vraag gesteld.”
Wat is nu onze cloudstrategie, en welke strategie gaan we effectief achterna? Dat wordt allemaal terug in vraag gesteld.
Adrien Springer, Director Product & Strategy – Cloud & Digital Platforms bij Cegeka
Evangeliseren over soevereiniteit hoeft daarbij niet meer, stelt Springer vast: het komt er nu op aan het thema naar de praktijk te vertalen. IT moet samen met security opnieuw richting geven aan de organisatie: waar bouw je welke workload, waar ontwikkel je welke applicatie?
Het resultaat is een terugkeer van de hybride cloudstrategie, zij het in een nieuwe vorm. “Ik bedoel niet dat een applicatie voor een stukje hier en een stukje daar draait. Een applicatie of workload draait links, in het midden of rechts. Je moet altijd rekening houden met meerdere factoren. Een toekomstige regelgeving (ref. CADA) kan ervoor zorgen dat een workload in een meer of minder soevereine omgeving landt.”
Twee assen en een prijskaartje
Dat spectrum vat Cegeka in een model met twee assen. De eerste as is de soevereiniteitsnood, waarbij de SEAL-niveaus van nul tot vier uit het Europese framework helpen om die te bepalen. De tweede as is de nood aan functionaliteit, schaalbaarheid en innovatie.
Linksboven zitten de klassieke hyperscalers, waar soevereiniteit geen rol speelt maar schaal cruciaal is om te innoveren en nieuwe diensten te lanceren. Rechtsonder zitten de zeer soevereine omgevingen: kmo’s met compute, storage en netwerk in de eigen kelder, volledig in eigen hand maar heel beperkt, en op zoek naar meer functionaliteit om te innoveren en te groeien.
Alles daartussen vormt de vijftig tinten, en dankzij het Europese framework kan Cegeka elke technologieoplossing op die as mappen. ” Voor ons is de rol weggelegd om de klanten te informeren en te begeleiden naar de juiste keuze voor hun context.”
Er is nog een derde dimensie, en die is volgens Springer het moeilijkst concreet te benoemen: de kost. “Er is vandaag geen eenduidig antwoord op de vraag of soeverein duurder is dan niet-soeverein. In de cloudstrategie moet die vraag zeker meegenomen worden: is het betaalbaar voor bepaalde organisaties om echt volledig naar rechts te gaan in die soevereiniteitsverwachting?”
Eén ding leert de Europese Commissie alvast wel: het hoogste niveau, SEAL 4, is vandaag niet haalbaar. “Omdat we de chips niet controleren en het zelf ook niet bouwen. Daar gaan we niet geraken.”
Europa levert het meetlint
Dat Europese framework, het Cloud Sovereignty Framework dat de Commissie eind 2025 publiceerde en in april 2026 toepaste bij een aanbesteding van 180 miljoen euro, is voor Cegeka en voor alle andere service providers een cruciale component in het verhaal.
“We hebben dat heel graag zien komen, omdat dit het debat objectiveert. Alle claims die worden gemaakt vanuit de markt, de technologie en de organisaties kunnen binnen een kader worden gezet, en het wordt allemaal een stuk meetbaarder”, zegt Springer.
Het framework staat nog in zijn kinderschoenen maar werd recent nog versterkt met de publicatie van de Cloud & AI Development Act (CADA). Klanten kunnen er hun vraagstelling mee verduidelijken, Cegeka kan er scherpere investeringskeuzes mee maken.
SEAL in België
De grote vraag die bij klanten leeft, is hoe dat SEAL-verhaal zich vertaalt naar Belgische regelgeving. Veel organisaties werken met overheden samen en vrezen een plotse omslag. “Als de overheid volgend jaar verwacht dat alles waarmee ik met hen interageer qua datastromen op SEAL 3 draait, dan moet ik plots heel mijn strategie omdraaien. De markt vraagt duidelijkheid over waar we naartoe moeten.”
Een concreet kader naar analogie met CyberFundamentals, waarmee het CCB de NIS2-richtlijn tastbaar maakte, zou welkom zijn. Springer ziet het raamwerk alvast als een nuttige tool die Cegeka mee wil helpen formaliseren in de markt, al trekt hij ook een grens.
Als de overheid volgend jaar verwacht dat alles waarmee ik met hen interageer qua datastromen op SEAL 3 draait, dan moet ik plots heel mijn strategie omdraaien. De markt vraagt duidelijkheid over waar we naartoe moeten.
Adrien Springer, Director Product & Strategy – Cloud & Digital Platforms bij Cegeka
“België is bewust afwachtend, zonder overhaaste beslissingen te nemen. Nu dat CADA werd gepubliceerd kan er snelheid worden gemaakt. De richting van Europa wordt duidelijker. Als ja dat vergelijkt met Nederland: daar waren ze al aan het lopen en kunnen ze nu verder de juiste richting opgaan.”
Strategie eerst, technologie tweede
Veel organisaties staan volgens Springer nog aan de start van het vraagstuk, en wie start, begint vaak verkeerd: met een technologiekeuze. “De juiste start is kijken naar je bedrijfsstrategie en je applicatielandschap. Waar wil je naartoe? Wat is de datastrategie en de datacategorisatie en welk risico ben je bereid te nemen? Om dan pas te kijken welke platformen de juiste zijn.”
Een element dat daarbij vaak vergeten wordt, is het samenwerkingsmodel: wil je zelf nog veel in eigen handen houden, of partner je met een partij in de markt om het deels uit handen te geven?
De cloudstrategie ligt daarmee terug op de plank van IT, dat met de komst van de cloud per definitie een stuk controle verloor toen agile teams zelf omgevingen optuigden, soms gewoon met de kredietkaart aangekocht. De keuze binnen het spectrum maak je bovendien niet elke week opnieuw, waarschuwt Springer, dus moet het gekozen platform kunnen evolueren.
“Daarom is open source cruciaal in dat debat: het is zo’n breed landschap aan tooling en functionaliteiten die je aan zo’n platform kunt toevoegen.” Cegeka bouwt naar eigen zeggen al jaren opensource cloudnative platformen voor grote klanten en sectoren in de Europese markt.
Tegelijk draaien er al zaken in productie met confidential computing, voornamelijk bij overheden, en blijft ook het hyperscalerspoor gewoon open: wie in dat ecosysteem verder wil evolueren, begeleidt Cegeka onder meer richting de soevereine oplossingen van Microsoft. “Cloudsoevereiniteit is niet wegstappen van de cloud. Het is de juiste cloudmix behouden in je strategie en de mogelijkheid en flexibiliteit hebben om in te spelen op veranderingen.”
En de timing? Reken op een analysefase van een maand of twee, waarna de juiste keuzes en de eerste investeringen tussen drie maanden en twee jaar vallen. “Het heeft vandaag geen zin om binnen drie of vier jaar te gaan kijken, want tegen dan ziet de wereld er helemaal anders uit.”
Coalition of the willing
Soevereiniteit draait rond technologie, maar technologie is niet de enige oplossing en Cegeka is maar één van de actoren, besluit Springer. Hij rekent op de overheid, die de spelregels mee bepaalt en zelf een grote afnemer is, op technologiepartners, op de private markt in soevereiniteitsgevoelige sectoren en op investeerders die mee op de kar springen.
Soevereiniteit binnen technologie wil zeggen dat je een stukje controle terug zelf neemt, en dus dat je zelf investeringen doet in zaken waar schaal en kapitaal voor nodig zijn.
Adrien Springer, Director Product & Strategy – Cloud & Digital Platforms bij Cegeka
“Soevereiniteit binnen technologie wil zeggen dat je een stukje controle terug zelf neemt, en dus dat je zelf investeringen doet in zaken waar schaal en kapitaal voor nodig zijn. Wij geloven dat wij een stuk van het antwoord zijn op dat complexe vraagstuk, maar we hebben ook nood aan een coalition of the willing.”
Eén ding staat voor hem vast: een weg terug is er niet. Het soevereiniteitsdebat blijft lopen, en elke organisatie zal haar eigen tint moeten kiezen.
Dit is een redactionele bijdrage in samenwerking met Cegeka. Voor meer informatie over hun oplossingen, kan je hier terecht.