Technologie bouwt de muren, maar mensen draaien de sleutel om of vergeten dat te doen. Christopher Fielder, Field CTO bij Arctic Wolf, pleit voor een cultuuromslag: van eenmalige securitytrainings naar continue educatie, en van blind vertrouwen in AI naar een nieuw samenwerkingsmodel tussen mens en machine.
Wachtwoorden die worden hergebruikt, beveiligingsprotocollen die niet worden gevolgd: het gebeurt op de werkvloer, maar net zo goed in de directiekamer. Fielder ziet een zorgwekkende trend bij het C-level management.
“We zien een ongelukkige trend van ‘doe wat ik zeg, niet wat ik doe’”, stelt Fielder vast. “De C-levels zijn vaak degenen die het doelwit zijn. Bij spear phishing ga je niet achter iedereen aan — je richt je op die gebruiker met hoge waarde.”
Het leiderschap als doelwit
Een concreet gevaar is business email compromise. Fielder schetst het scenario: als een aanvaller toegang krijgt tot het account van de CFO, kan hij vanuit dat account een e-mail sturen naar het financiële team met het verzoek geld over te maken naar een rekening die van de aanvaller is. Omdat het eruitziet als een legitiem bericht, wordt het niet in twijfel getrokken.
“We moeten die individuen met geprivilegieerde accounts vertellen: jij moet het voorbeeld geven. Jij moet de standaard zetten voor hoe je beveiliging implementeert”, benadrukt Fielder.
“Het gaat er niet alleen om mensen verantwoordelijk te houden. Het gaat erom te voorkomen dat ze die slechte acties überhaupt uitvoeren.”
Christopher Fielder, Field CTO bij Arctic Wolf
De cijfers zijn ontnuchterend. Arctic Wolf voerde onderzoek uit naar menselijke fouten en zwakheden in cybersecurity. “Wat we ontdekten, was dat een groot percentage van het leiderschap op phishinglinks had geklikt. Ik geloof dat het in de tachtig procent zat. Maar van degenen die klikten, zei een overgrote meerderheid dat ze er heel zeker van waren dat hun omgeving niet gecompromitteerd zou worden.”
Het is een paradox: de mensen met de meeste toegang en het grootste risicoprofiel zijn het minst geneigd de regels te volgen, terwijl ze er het meest van overtuigd zijn dat alles onder controle is.
Accountability begint bij educatie
Een cultuur van verantwoordelijkheid opbouwen is realistisch, vindt Fielder, maar er zijn valkuilen. Beleid schrijven is niet genoeg; mensen moeten begrijpen wat erin staat en waarom.
Een actueel voorbeeld: AI-beleid. Veel organisaties schrijven acceptable use policies voor het gebruik van tools als ChatGPT, maar schieten tekort in de communicatie erover.
“Veel organisaties schrijven die AI-beleidsregels, maar ze informeren hun medewerkers niet over het feit dat het beleid bestaat. Ze vertellen niet wat het beleid inhoudt. Ze zeggen gewoon: hier is het beleid, lees het, teken dat je het gelezen hebt, klaar”, schetst Fielder.
Het resultaat? Als iemand vertrouwelijke bedrijfsdata invoert in een AI-model, kun je die persoon achteraf misschien verantwoordelijk houden, maar het kwaad is al geschied.
“Het gaat er niet alleen om mensen verantwoordelijk te houden. Het gaat erom te voorkomen dat ze die slechte acties überhaupt uitvoeren”, aldus Fielder. “En onthoud: als je data in AI stopt, heb je het model erop getraind en kun je die data er niet meer uit halen. Voorkom dat het gebeurt.”
AI kan niet zonder de mens
Kan AI dan niet gewoon compenseren voor menselijke fouten? Fielder is daar helder over: AI kan nooit in een vacuüm functioneren.
“AI is niets meer dan een hamer. Een hamer kan worden gebruikt om een gebouw te bouwen of om een raam in te slaan. AI kan zwakheden vinden, kwetsbaarheden ontdekken, openstaande achterdeuren identificeren, en hergebruikte wachtwoorden detecteren. Maar het is dan meestal aan de mens om de noodzakelijke actie te ondernemen om die fouten te corrigeren.”
“Als je data in AI stopt, heb je het model erop getraind en kun je die data er niet meer uit halen.”
Christopher Fielder, Field CTO bij Arctic Wolf
Fielder wijst ook op de inherente beperkingen van AI: het model is slechts zo goed als de data waarop het is getraind. Hij illustreert dit met een sprekend voorbeeld.
“Stel dat ik een nieuw AI-model een reeks foto’s van katten laat zien. Allemaal met vier poten, allemaal grijs of bruin of wit. En dan laat ik een oranje kat met drie poten zien. Het model weet niet wat het is, want het heeft dat niet gezien in de trainingsdata.”
Diezelfde beperking geldt in cybersecurity: als er een nieuw type aanval opduikt dat niet in de trainingsdata zit, kan AI het niet herkennen. Dan heeft het een menselijke analist nodig die zegt: dit is ongewoon, dit klopt niet.
Van human in the loop naar human on the loop
Arctic Wolf hanteert inmiddels een nieuw concept dat verder gaat dan het bekende “human in the loop”-principe. Fielder noemt het “human on the loop”: mensen die continu betrokken zijn bij alle aspecten van AI, niet als een enkel radertje in het geheel, maar als partner.
“We bewegen voorbij het concept van human in the loop naar human on the loop. Dat betekent dat mensen continu betrokken zijn bij alle aspecten van AI, in plaats van slechts één stukje van de puzzel te zijn. Het is samenwerken met AI op alle niveaus van de omgeving.”
Dit is vooral relevant nu agentic AI opkomt: AI die niet alleen een antwoord genereert, maar ook een aanbeveling doet en vervolgens zelf actie onderneemt.
“Bij agentic AI kan het systeem zeggen: ik zag iets verdachts, de aanval ging snel, ik moet snel reageren. En dan neemt het zelf de responsactie. Maar we hebben op zijn minst mensen nodig die observeren en zeggen: was die actie oké? Had het dat moeten doen?”
Fielder vergelijkt de rol van de mens met die van een mentor of leraar. De mens traint, corrigeert en stuurt bij — net zoals een manager die zijn team begeleidt.
Basisvaardigheden bewaren
Een groot gevaar dat Fielder ziet, is dat securityprofessionals hun kernvaardigheden laten verslappen omdat ze te veel op AI vertrouwen. Hij waarschuwt daar uitdrukkelijk voor.
“Ik zeg het altijd tegen analisten: behoud je kernvaardigheden. Je moet dreigingen kunnen detecteren, de juiste beslissingen kunnen nemen over hoe je reageert, en de basis van je omgeving kennen. Anders weet je niet of AI je de juiste antwoorden geeft.”
Hij trekt de vergelijking met een manager die zegt: “Ik hoef dat niet te weten, want jij vertelt me dat.” Het probleem: dan weet je ook niet of iemand tegen je liegt.
“Denk niet dat AI gewoon jouw werk voor je gaat doen. Het is jouw verantwoordelijkheid om de manager van AI te zijn.”
Christopher Fielder, Field CTO bij Arctic Wolf
“Denk niet dat AI gewoon jouw werk voor je gaat doen. Het kan sommige aspecten makkelijker maken, maar het is jouw verantwoordelijkheid om de manager van AI te zijn. Degene die zegt: heb je dat correct gedaan? Zit je ernaast? En hoe gaan we het oplossen?”
Mensen en AI: onlosmakelijk verbonden
Het beeld dat Fielder schetst, is er niet een van AI als vervanging, maar als versterking. Menselijke analisten kunnen dingen opmerken die AI mist, en die ontdekkingen terugvoeren in het model, zodat het systeem steeds beter wordt.
“Onze hunters gaan door de omgeving en zoeken naar dingen die misschien onopgemerkt zijn gebleven door huidige detectiemethodes. Wat ze vinden, voeden ze terug in het model: nu ga jij hiernaar zoeken, en wij gaan op zoek naar iets nieuws.”
Zo ontstaat een cyclus van voortdurende verbetering, waarin mens en machine elkaar aanvullen. De mens hoeft het niet alleen te doen, en de AI kan het niet alleen. De sleutel is samenwerking.
De boodschap van Fielder is duidelijk: investeer niet alleen in technologie, maar ook in je mensen. Schrijf niet alleen beleid, maar zorg dat iedereen het begrijpt. Vertrouw niet blind op AI, maar maak er een partner van. In de cybersecurity van morgen is de mens niet overbodig geworden. Integendeel, de mens is belangrijker dan ooit.
Dit is een redactioneel artikel in samenwerking met Arctic Wolf. Meer weten over hun oplossingen? Rep je naar deze pagina om het volledige video-interview te ontvangen.