De federale politie richt deze zomer nog de Nationale Cel Phishing op. Die moet phishing op een minder versnipperde manier aanpakken. Dat niet noodzakelijk om het professionele internationale misdaadcircuit het hoofd te bieden.
De federale politie gaat phishing op een meer gecoördineerde manier bestrijden. Daartoe richt ze de Nationale Cel Phishing op. Die moet nog deze zomer van start gaan. De cel wordt ondergebracht bij de Federale Gerechtelijke politie. Gespecialiseerde rechercheurs krijgen er administratieve bijstand.
De hoofdtaak van de cel is om een betere samenwerking te voorzien in de landelijke strijd tegen phishing. Daartoe zal ze informatie van verschillende politiezones en federale diensten bundelen. Op die manier moet de cel werkwijzen detecteren, daderprofielen opstellen en idealiter verbanden leggen tussen dossiers.
Internationale context
Dat gebeurt in een internationale context. De cel zal immers nauw samenwerken met Europol. Die internationale politiedienst heeft zijn tanden al enkele keren laten zien als het op handhaving van digitale misdaden aankomt. Zo zorgde Europol er mee voor dat een internationaal crypto-fraudenetwerk opgerold werd, en speelt de dienst een belangrijke rol in de strijd tegen ransomware.
Criminelen respecteren de landsgrenzen niet, en de cel zal de politie sneller zicht geven op internationale phishingcampagnes. Omgekeerd zullen de Belgische diensten ook bijdragen kunnen leveren aan de onderzoeken van hun internationale collega’s.
Door technologie, data-analyse en samenwerking slim te combineren, versterken we niet alleen onze eigen slagkracht, maar ook die van al onze partners.
Eric Snoeck, commissaris-generaal Federale Politie
“De samenleving verandert, criminele praktijken evolueren continu”, zegt commissaris-generaal Eric Snoeck aan VRT. “Ook wij moeten snel kunnen schakelen. Door technologie, data-analyse en samenwerking slim te combineren, versterken we niet alleen onze eigen slagkracht, maar ook die van al onze partners. Want geen enkele organisatie kan phishing alleen bestrijden.”
Niet hacken, wel inloggen
Phishing is een groot internationaal probleem. Daders viseren in hoofdzaak oudere mensen en proberen hun persoonlijke centen buit te maken. Het aantal aangiftes van phishing is vorig jaar met dertig procent gestegen en de cijfers zelf zijn naar alle waarschijnlijkheid een grove onderschatting van het echte aantal slachtoffers.
Ook in zakelijke context blijft phishing met stip de belangrijkste aanvalsvector. “Hackers brengen niet in, ze loggen in”, blijft een correcte boutade. Of het nu om een persoonlijke of een zakelijke rekening gaat: cybercriminelen proberen doelwitten via allerhande kunstjes te overtuigen om hen te helpen in te loggen.
Professionele aanvalsinfrastructuur
Barracuda research deelde pas nog een onderzoek waaruit blijkt hoe nefast phishing kan zijn. Met de hulp van een beetje AI kan een mailcampagne binnen de minuut al zorgen voor blijvende toegang van hackers tot bedrijfssystemen.
Phishing is vandaag geprofessionaliseerd. In malafide onlinekringen kunnen criminelen in spe de hele infrastructuur kopen om campagnes op te zetten, net zoals je een legitieme SaaS-oplossing voor mailcampagnes zou aanschaffen. Negen op de tien phishingcampagnes maakt vandaag gebruik van zo’n ‘phishing-as-a-service’-kits, die op een moderne cloud native-infrastructuur draaien.
Verantwoordelijkheid bij banken
De tijd dat financiële instellingen de schuld van phishing bij het slachtoffer konden leggen, lijkt ook stilaan voorbij. Een advies van Advocaat Generaal Rantos van het Hof van Justitie van de Europese Unie over de interpretatie van de PSD2-richtlijn is duidelijk: banken moeten eerst terugbetalen, ook al is er een vermoeden van een mogelijke fout van de klant. Achteraf kan de bank zich dan wel beroepen op een opzettelijke fout of grove nalatigheid om het geld terug te vorderen.
Terwijl phishing professionaliseert, lijkt het er dus op dat de schade meer naar grote instanties als banken zal verschuiven. Tegelijkertijd ziet de overheid voor zichzelf een rol weggelegd in de bestrijding van een fenomeen dat steeds meer burgers en bedrijven treft.
In die context moet de nieuwe Nationale Cel Phishing zich van zijn taak kwijten. Een samenwerking tussen politie, justitie, het CCB, banken en andere partners moet ervoor zorgen dat de bestrijding van phishing zo niet tanden, dan toch extra ogen krijgt.