In Duitsland is de Jupiter-supercomputer officieel ingehuldigd. Hoewel het systeem nog niet helemaal klaar is, breekt het al door de exaFlops-barrière en zet het Europa op de HPC-kaart.
De Jupiter-supercomputer is vrijdag officieel ingehuldigd. Het HPC-systeem staat in het Forschungszentrum Jülichin Duitsland en is al sinds 2023 in de maak. Jupiter is op dit moment het krachtigste systeem in Europa en speelt mee in eerste klasse op wereldniveau.
ExaFlops-barrière
Voor de inauguratie heeft Jupiter met z’n spierballen gerold. Het systeem heeft 1 triljoen berekeningen per seconde verwerkt. Daarmee heeft Jupiter een rekenkracht van 1 exaFlops (floating point-operaties per seconde). Europa heeft zo zijn eerste exascale-systeem in handen.
De computer is nog maar de vierde wereldwijd die de exaFlops-barrière doorbreekt. De andere drie staan allemaal in de VS: Aurora, Frontier en El Capitan. Hoewel de grens zelf veeleer symbolisch is, onderscheidt ze wel de allerkrachtigste systemen ter wereld van meer traditionele supercomputers.
“Dit is een historische mijlpaal”, zegt Henna Virkkunen, Executive Vice-President van de Europese Commissie voor Technologische Soevereiniteit, Veiligheid en Democratie daarover. “Met Jupiter bereikt Europa het hoogste niveau op het gebied van high performance computing. Vanuit Europees perspectief is Jupiter een pionier. Het laat zien dat wanneer we nationale visie combineren met Europese samenwerking, we wereldwijde uitmuntendheid kunnen bereiken.”
Overal Nvidia
Eviden heeft de kernmodule Jupiter Booster gebouwd. Jupiter bestaat uit ongeveer 6.000 nodes met daarin telkens vier Nvidia GH200 Grace Hopper-superchips, geconnecteerd via de Quantum-2 InfiniBand-interconnect van het bedrijf. “Jupiter combineert HPC met AI in een enkele architectuur. Het platform, gemaakt voor de volgende generatie van wetenschappelijk computeren, zal doorbraken in ieder domein versnellen”, zegt Nvidia-CEO Jensen Huang, die ook vanuit het standpunt van de bedrijfsrekening redenen heeft om blij te zijn.
HPC-systemen gebruiken erg veel energie, maar Jupiter is relatief zuinig. Gekeken naar prestaties per watt is het één van de meest efficiënte systemen op de planeet. Dat komt onder andere door het gebruik van waterkoeling.
Prof. Astrid Lambrecht, voorzitter van de raad van bestuur van het Forschungszentrum Jülich: “Jupiter is ’s werelds meest energiezuinige supercomputer in zijn prestatieklasse. Om dit te bereiken waren tientallen jaren ervaring, diepgaande expertise en een gepassioneerde drang naar ontwikkeling hier bij Forschungszentrum Jülich nodig. In een tijd waarin digitalisering en AI steeds meer energie vergen, tonen we met Jupiter de weg naar zuinig computergebruik.”
Europese ambitie
De bouw van Jupiter maakt deel uit van het EuroHPC Joint Undertaking-project, opgezet door de EU. De Unie stelde een achterstand vast in HPC-capaciteit en lanceerde daartoe een financieel programma om de bouw van nieuwe supercomputers te steunen. Dat is belangrijk, aangezien Jupiter met een prijskaartje van 500 miljoen euro komt, inclusief zes jaar werking. Ook de LUMI-supercomputer in Finland, waar België aan heeft bijgedragen, is onderdeel van dat project. Hunter, gevuld met AMD-componenten en eveneens gebouwd in Duitsland, past ook in dat rijtje.
lees ook
Oog in oog met Hunter: Duitse supercomputer gekruid door AMD
Er zijn ook enkele kanttekeningen te maken. Oorspronkelijk was het de bedoeling om Jupiter te voorzien van in Europa ontwikkelde SiPearl Rhea-processors. De ontwikkeling daarvan liep vertraging op. Daardoor is enkel het Booster-cluster met accelerators vandaag klaar en dat bestaat voor zijn voornaamste componenten exclusief uit Amerikaanse technologie.
Het algemene cluster gebouwd rond de SiPearl Rhea-CPU’s staat ook nog op de planning, maar zal niet voor 2026 klaar zijn. Het CPU-deel van Jupiter moet 1.300 nodes tellen met daarin telkens twee Rhea1-chips.
Modulair
Jupiter is voorzien op aanpassing en uitbreiding. De computer staat in een modulair datacenter dat daar ruimte voor moet bieden. Die modulariteit is gezien de stevige vertraging van het SiPearl Rhea1-project een meevaller.
Hoe dan ook is de inhuldiging van Jupiter vandaag een belangrijke stap voor de HPC-capaciteiten van de Europese Unie. Jupiter, Lumi en de andere supercomputers gebouwd onder impuls van EuroHPC geven de EU meer onafhankelijkheid. Dat is belangrijk gezien de geopolitieke situatie, waarbij de VS zich steeds vaker afkeren van de wetenschappelijke consensus inzake bijvoorbeeld klimaatwetenschap. Dat is net één van de domeinen waarin HPC-systemen onontbeerlijk zijn.