Heb je je SSD al een tijdje niet meer geactiveerd? Dataverlies is mogelijk wanneer SSD’s te lang inactief blijven, al is dat risico voor de doorsnee gebruiker relatief beperkt.
SSD’s zijn een populair opslagmedium. Met name voor data die actief gebruikt worden, biedt dit type opslag vele voordelen ten opzichte van andere fysieke media. SSD’s blinken uit in snelheid, efficiëntie en draagbaarheid ten opzichte van die logge harde schijven. Over het algemeen zijn ze ook zeer stevig en erg betrouwbaar. Ze bevatten immers geen bewegende onderdelen zoals harde schijven.
Je leest echter wel eens dat lange periode van inactiviteit ervoor kan zorgen dat SSD’s data verliezen. Heb je nog een schuif vol SSD’s liggen? We onderzoeken de claims en of je je schijven dringend nog eens moet activeren.
Flitsende opslag
Voor een uitgebreide uitleg over hoe SSD’s in elkaar zitten, kan je in dit artikel terecht, maar we vatten hier de essentie nog eens samen. Een SSD, languit solid state drive, is opgebouwd uit blokken NAND-flashgeheugen, die op hun beurt bestaan uit transistoren. Elektrische impulsen doen de lading van de geheugencellen veranderen en zo worden gegevens op de SSD bewaard.
lees ook
Laat je SSD niet in de schuif liggen
Dit type geheugen is niet-vluchtig, wat betekent dat een SSD geen constante stroomtoevoer nodig heeft om te werken, in tegenstelling tot bijvoorbeeld DRAM. Dat beantwoordt eigenlijk al de vraag of je data voor langere termijn op een SSD kan bewaren: in theorie wel.
In de praktijk is er iets meer nuance nodig. Iedere SSD heeft wel af en toe nog eens een nieuwe stroomstoot nodig om zijn lading niet te verliezen. Als dat toch gebeurt, kunnen data onherstelbaar beschadigd geraken.
SLC, MLC, TLC of QLC
Hoe lang een SSD precies in de schuif meegaat, hangt dan weer af van welk type flashgeheugen in je SSD zit. We gooien er weer vier afkortingen tegen aan: SLC, MLC, TLC of QLC. Het verschil zit in hoeveel bits per cel worden opgeslagen. Bij Single Level Cell is dat één bit per cel, bij Multi Level Cell twee, Triple Level Cell drie en Quad Level Cell vier.
Meer bits per cel verhoogt de opslagcapaciteit, maar dat kan implicaties hebben voor de levensduur. Duurdere SSD’s voor zakelijke toepassingen beschikken doorgaans over SLC-geheugen, terwijl modellen voor consumenten vaker met TLC of QLC zullen uitgerust zijn.
Ook de goedkopere QLC-modellen kunnen tegenwoordige langere tijd zonder stroom overleven. We spreken voor goedkopere consumentenmodellen over minstens één tot twee jaar. Je SSD één keer per jaar activeren, verkleint het risico al aanzienlijk. Zakelijke modellen met SLC-geheugen kunnen het tot al zonder problemen vijf tot tien jaar uithouden zonder stroomimpulsen.
Wat met HDD’s?
Omwille van dit risico wordt wel eens geopperd dat SSD’s geen ideaal medium zijn voor ‘koude’ langetermijnopslag van gegevens. De hoge (en steeds hogere) prijs per gigabyte zet die visie kracht bij. Er zijn situaties waarin bedrijven omwille van bijvoorbeeld regelgeving data over meerdere decennia moeten bijhouden. In die scenario’s wordt nog vaak gekeken naar HDD’s of zelfs tape. De keuze wordt doorgaans gemaakt op basis van kost, eerder dan betrouwbaarheid.
Bitrot kan zowel HDD’s als SSD’s treffen. De mechanische componenten in een harde schijf zijn gevoeliger voor invloeden van buitenaf. Een ongelukkige valpartij of extreme temperaturen zullen sneller invloed hebben op een HDD. Wat HDD’s wel als voordeel hebben, is dat ze langere tijd hun magnetische lading kunnen vasthouden.
Maar zelfs harde schijven kan je niet eeuwig in een veilige kast wegstoppen zonder ze nog te gebruiken. Onzichtbare zaken als elektromagnetische straling in de achtergrond kunnen de harde schijf aantasten. Dit is een proces dat normaal gezien wel tien tot vijftien jaar in beslag neemt.
De meeste modellen zijn wel uitgerust met corrigerende software, maar die software kan enkel werken als de HDD aangesloten wordt op een pc. Dus ook je HDD’s zal je af en toe eens moeten activeren.
Hou een back-up achter de hand
Of je nu SSD’s of HDD’s gebruikt: geen enkel opslagmedium biedt honderd procent garantie. Zelfs in een professioneel datacenter van een cloudprovider kan het misgaan. Voorzie daarom altijd een back-up van je gegevens. De 3-2-1-regel voor back-ups (drie versies van je data op twee verschillende dragers, waarvan één extern) kan niet genoeg herhaald worden.
lees ook
In 3-2-1 naar een geslaagde back-upstrategie
Heb je een schuif vol SSD’s, hoef je dus niet te vrezen dat je gegevens van de ene op de andere dag zullen verdwijnen. Maar het kan ook geen kwaad af en toe het stof er eens af te halen en ze nog eens aan te sluiten op je pc. Zeker nu opslagtechnologie bijna letterlijk goud waard is, zou het doodzonde zijn je SSD’s in een schuif te laten wegrotten.
Geen enkel opslagmedium biedt honderd procent garantie.